Parijs (september 2008)


Deel 4: Versailles

Omdat op zaterdag de beroemde fonteinen van Versailles een gedeelte van de dag aan staan, had ik deze zaterdag 6 september uitgekozen om naar het paleis in Versailles te gaan. Dat bleek een goede keuze want deze dag had ik ook het mooiste weer van de hele stedenreis en dat komt goed uit als je van plan bent de volledige dag hier door te brengen om zoveel mogelijk van de beroemde tuinen en het uitgestrekte park van Versailles te bekijken. Het is nu moeilijk voor te stellen, maar Versailles begon ooit als een lodge van Henry IV en zijn zoon Lodewijk XIII, die vaak kwamen jagen in Versailles. Pas onder Lodewijk XIV werd in 1661 begonnen aan de bouw van het Versailles zoals we dat nu kennen. Lodewijk IV huurde de grootste namen en kunstenaars van zijn tijd in om het zo groot, kunstig, weelderig en luxueus te maken als het nu is. Op een gegeven moment schijnen meer dan 36000 mensen aan het kasteel gewerkt te hebben. Het is nu dan ook een van de grootste kastelen ter wereld en het was jaren lang de residentie van de Franse koning. Op 5 oktober 11789 nam het Parijse volk echter bezit van het kasteel en moest de koninklijke familie vluchten. Napoleon hield niet van het kasteel en Versailles verviel. Later werd het kasteel een nationaal museum en werd het in oorspronkelijke staat hersteld. Het staat nu op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Al met al een bezoek meer dan waard. Dat doe je in het geval van Versailles nooit alleen. Al vanaf het moment dat ik bij Gare d'Austerlitz de trein instapte, hoefde ik alleen maar de groepen mensen te volgen. Toch had ik er niet echt last van behalve bij de koninklijke appartementen. Veel georganiseerde excursies naar Versailles komen sowieso niet verder dan de koninklijke appartementen.

Als eerste bezocht ik de koninklijke appartementen. De route langs deze appartementen begint in de rechtervleugel bij de koninklijke kapel (3e foto onder). Deze prachtige kapel valt op door zijn witte marmer en de Korinthische zuilen, maar nog meer door het schitterende met fresco's beschilderde plafond (4e foto onder). De fresco's zijn geschilderd door Coypel en verbeelden de aankondiging van de komst van de Messias. De kapel is gewijd aan Sint Lodewijk en beslaat twee verdiepingen. De koning en zijn gevolg volgden de mis vanaf de galerij op de eerste verdieping, vanaf de koninklijke tribune (foto rechtsonder).

chateaudeversailles_small.jpg

voorgevelkasteelvanversailles_small.jpg

benedenverdiepingkoninklijkekapel_small.jpg

plafondmetfrecosindekoninklijkekapel_small.jpg

kapelvanversaillesvanafkoninklijketribune_small.jpg

Boven liggen ook de Grand Appartments, een serie van zes opeenvolgende zalen genoemd naar de mythologische onderwerpen die in het plafond verwerkt zijn. De zalen zijn heel uitgebreid versierd met marmer, fresco's en diverse andere versieringen. Op de 1e foto onder staat de Zaal van Hercules die toegang geeft tot de Grand Appartments. Ook in deze zaal is het plafond versierd met een prachtige fresco. Het schilderen daarvan duurde drie jaar. De Zaal van Overvloed (2e foto onder) is de eerste van de zes Grand Appartments, daarnaast ligt de Zaal van Venus (3e foto). Op de foto's rechtsonder staan de Zaal van Mars en de Zaal van Apollo die respectievelijk dienden als wachtruimte en troonzaal.

zaalvanhercules_small.jpg

zaalvandeovervloed_small.jpg

zaalvanvenus_small.jpg

zaalvanmars_small.jpg

zaalvanapollo_small.jpg

Het stucwerk in de Zaal van de Oorlog (foto linksonder) stelt Lodewijk XIV afgebeeld als held. Naast de Zaal van de Oorlog ligt de beroemdste zaal van het Kasteel van Versailles: de Spiegelzaal of Galerie des Glaces. Deze galerij is 73 meter lang en heeft 17 grote ramen aan de ene (buiten)kant, die hun tegenhanger hebben in 17 grote spiegels aan de andere kant. Vier deuren geven toegang tot de Appartments du Roi, de appartementen van de koning. De Spiegelzaal is ook weer prachtig versierd met een prachtig fresco plafond, veel goud, kristallen kroonluchters en bijzondere kandelaren. Deze beroemde zaal is de zaal waar in 1919 na de Eerste Wereldoorlog het Verdrag van Versailles werd getekend, maar veel eerder werden hier al grote recepties en ceremonieën gehouden. De zaal is nog in oude staat en doet je even sprakeloos staan. Vanuit de ramen heb je trouwens mooi uitzicht op de tuinen van Versailles. Verder lopend kom je onder andere door de kamers van de koning, zoals zijn slaapkamer (4e foto onder). Dankzij een gids weet ik nu ook waarom het Queen-size bed (5e foto) groter is dan een King-size bed: de koning ging altijd naar de koningin en niet andersom als er voor nageslacht gezorgd moest worden.

zaalvandeoorlog_small.jpg

spiegelzaal_small.jpg

galeriedesglaces_small.jpg

uitzichtuithetraam_small.jpg

koninklijkeslaapkamer_small.jpg

slaapkamervandekoningin_small.jpg

Na de appartementen van de koning gaat de route verder langs de appartementen van de koningin: de slaapkamer, de antichambre en de ruimte voor de wacht. Alle zalen hebben prachtige plafondschilderingen, zijn luxueus ingericht en hebben prachtige decoraties. Op de benedenverdieping zijn onder andere de Dauphin's Appartments. Dauphin in het Frans betekent dolfijn, maar hier verwijst het naar de kroonprins, de oudste zoon van de koning. De herkomst van deze titel ligt in het feit dat de oudste zoon van de koning de regio Dauphiné als kroondomein kreeg toegewezen. Behalve de kamers van de Dauphin zijn op de benedenverdieping van kasteel Versailles ook de kamers van de andere kinderen van de koning, "de dochters van Frankrijk". Lodewijk XV had maar liefst tien kinderen, waarvan 8 meisjes. Een aantal van hun kamers zijn ook te bezoeken en heb ik dan ook gezien. Daarna was het tijd om de beroemde 18e eeuwse tuinen, het park en de paviljoens te gaan bewonderen.

plafondschilderingeninversailles_small.jpg

kamervandekoningin_small.jpg

schilderij_small.jpg

austerlitz_small.jpg

dauphinsappartment_small.jpg

De aanleg van de tuinen had nog veel meer de interesse van Lodewijk XIV dan de bouw van het kasteel. De aanleg van de tuin had hij in handen gegeven van de destijds beroemde tuinarchitect Le Nôtre. De tuinen zijn meer dan 100 ha groot, bevatten enorme aantallen vijvers, fonteinen, beelden, bloemperken, hofjes en zelfs een groot kanaal en bij voorkeur alles symmetrisch. Een collectie van vele duizenden bomen werd aangeplant, onder andere in een labyrint en langs de lange lanen door het park en richting de Grand Trianon en de Petit Trianon. Gelukkig worden de tuinen ook nu nog goed onderhouden en is een bezoek aan de tuinen een genot, al ga je je benen wel voelen als je alles wilt zien. Je kan hier echt uren rondlopen. Er gaat ook wel een treintje, maar je ziet natuurlijk meer door te wandelen zoals ik deed. Wat een mooie tuinen!

parterredeaukasteelvanversailles_small.jpg

parterredumidi_small.jpg

tuinenvanversailles_small.jpg

grandeperspectiveengrandcanal_small.jpg

bassinenparterrevanlatona_small.jpg

gerardinversailles_small.jpg

bloementuininparterredelatona_small.jpg

kunstzinnigetuinman_small.jpg

achteraanzichtversailles_small.jpg

Een beetje achter in het park, ongeveer een half uur lopen vanaf het kasteel, ligt de Grote Trianon. De Grand Trianon is een groot tuinhuis of paviljoen, genoemd naar het dorpje Trianon dat hier vroeger lag en door Lodewijk XIV werd opgekocht. Het Grand Trianon werd in 1687-1688 gebouwd. Het gebouw heeft slechts een verdieping en bestaat uit twee vleugels verbonden door een peristyle (zuilengang) met veel rood marmer. Vanuit die peristyle had ik een mooi uitzicht op de tuinen achter dit lustpaviljoen.

grandtrianon_small.jpg

vanuitperistyle_small.jpg

doorkijkjegrandtrianon_small.jpg

paviljoengrandtrianon_small.jpg

achterzijdegrandtrianon_small.jpg

Het Grand Trianon werd door de koninklijke familie gebruikt om tot rust te komen en dichter bij elkaar te zijn. Ik zou mijzelf hier ook veel meer op mijn gemak voelen dan in het overdadig versierde kasteel van Versailles. Natuurlijk is ook hier alles wel heel mooi ingericht en luxe. Te zien zijn onder andere een antichambre (1e foto onder), de slaapkamer van Lodewijk XIV (2e foto onder), een aantal andere kamers (3e en 4e foto onder) en de Cotelle-galerij (5e foto onder). Het Grand Trianon wordt overigens nu soms nog gebruikt voor het onderbrengen van staatshoofden bij een staatsbezoek.

interieurgrandtrianon_small.jpg

slaapkamerlodewijkxivingrandtrianon_small.jpg

antechambergrandtrianon_small.jpg

familietekenkamer_small.jpg

cotellegalerij_small.jpg

Vlakbij het Grand Trianon ligt het Petit Trianon, een wat kleiner en vierkant kasteeltje, waar Lodewijk XV even kon ontsnappen aan de strenge hofetiquette zoals die sinds zijn grootvader de Zonnekoning aan het hof heerste. In 1775 gaf hij het cadeau aan Marie-Antoinette, die er vaak kwam om meer privacy en wat meer afstand van haar bezigheden als koningin te hebben. De tuinen achter het kasteel werden speciaal voor Marie-Antoinette ontworpen. De lusthof bevat onder andere de uitzichttoren Belvedere (foto middenonder).

laannaarpetittrianon_small.jpg

bustemarieantoinetteinpetittrianon_small.jpg

belvedere_small.jpg

tuinbijkleinetrianon_small.jpg

kleinetrianon_small.jpg

Om half vier gingen de fonteinen van Versailles aan dus zorgde ik op tijd weer bij het kasteel te zijn, waar zich de meeste fonteinen bevinden. Bij het Grand Canal was het ook druk en waren zelfs mensen aan het roeien, maar de meesten zaten te wachten bij de Latona-fontein tot deze op volle sterkte zou aan gaan. De waterpartijen bij Versailles zijn nog redelijk in de staat van de tijd van Lodewijk XIV die erg hield van water en fonteinen. Er zijn zoveel waterfonteinen in Versailles dat speciale kanalen en aquaducten moesten worden aangelegd om ze van water te voorzien. Ook nu zou het veel te duur zijn om de fonteinen elke dag aan te zetten en daarom gebeurt dit alleen in het weekend een gedeelte van de dag en dan nog gaat niet alles tegelijk aan.

roeienopdegrandcanal_small.jpg

grandeperspective_small.jpg

fonteininparterrevanlatone_small.jpg

parterrevanlatone_small.jpg

De Vijver van Latona is de vijver direct voor de trappen naar het kasteel. De fontein hierin is gewijd aan de godin Latona, die met haar kinderen in het midden staat. Volgens een oud mythologisch verhaal van de dichter Ovid werd Latona met haar kinderen geplaagd door boeren die haar niet van een bron wilden laten drinken, waarop zij Zeus aanriep die de boeren veranderde in kikkers. Dit reden dat dit verhaal hier wordt uitgebeeld is, dat het gebruikt werd als allegorie voor een volksopstand rond 1650. Hoe dan ook, het is een mooie fontein met de beelden van mensen die in kikkers veranderen. Honderden mensen zaten te wachten (zie 1e foto onder), want de fontein stond maar korte tijd op volle sterkte aan, maar gelukkig wilde ook de zon op dat moment even schijnen. Hiermee kwam gelijk een einde aan mijn bezoek aan Versailles, maar ook bijna aan mijn bezoek aan Parijs. Rond 6 uur moest ik de Thalys weer hebben, dus vertrok ik weer richting Parijs waar ik nog even bij Jardin des Tuilleries en het gebied rond het Louvre rondkeek. In Parijs was het nu, op zaterdag,  duidelijk drukker met veel meer toeristen dan de andere dagen. Uiteindelijk ging ik naar mijn eigen residentie, hotel Residence Alhambra (4e foto onder) terug om mijn bagage op  te halen en vervolgens richting de doolhof die Gare du Nord heet om per Thalys weer naar Gorinchem terug te keren.

fonteinvanlatonaenkinderen_small.jpg

fonteinvanlatonaenapollofontein_small.jpg

parkvanversailles_small.jpg

Terug in Parijs

residencealhambra_small.jpg

 

< Deel 3          Index >